طاهره افشار (Tahereh Afshar)

یکی از اساسی‌‌ترین بخش‌‌های زبان‌‌شناسی، صرف(واژه‌‌شناسی/ مورفولوژی) است که به مطالعه ساختمان واژه و تغییرات آن می‌‌پردازد. فرایند دوگان‌‌سازی یکی از فرایندهای صرفی زایاست، که در اکثر زبان‌‌های شناخته‌‌شده، الگویی برای تولید واژه جدید محسوب می‌‌شود. این پژوهش قصد دارد گویش لری دهلرانی را به لحاظ صرفی بویژه از منظر دوگان‌‌ساخت بر مبنای نظریه تصویر‌‌گونگی مورد بررسی قرار دهد. تصویرگونگی در این پژوهش هم از بُعد معنایی و هم از بُعد صوری بررسی ‌‌شده‌‌است. روش پژوهش با استفاده از روش کتابخانه‌‌ای- توصیفی، میدانی و موارد شاهد صورت گرفته است. محقق علاوه بر شم زبانی خود، از جامعه آماری- گویشوران زادبوم خود- و از مقاله‌‌ها و کتاب‌‌های داخلی و خارجی نیز بهره برده است. در جمع‌‌آوری اطلاعات به روش کتابخانه‌‌ای، از همه اسناد چاپی و قابل چاپ همانند کتاب، لغت‌‌نامه‌‌ها، اینترنت و غیره با سطح دسترسی به کتابخانه‌‌های باز استفاده شده است. گروه تحقیق با استفاده از روشهای مصاحبه و مشاهده، اطلاعات را جمع آوری نموده و به ثبت مشاهدات پرداختند. به این ترتیب نتایج مطالعات در ابزار مناسب شامل فیش، جدول و فرم ثبت، نگهداری و در پایان به طبقه‌‌بندی و بهره‌‌برداری از آن‌‌ها اقدام شده است. طبقه‌‌بندی معنایی و صوری دوگان‌‌ساخت‌‌ها که در گویش لری دهلرانی بالغ بر 200 مورد بودند با بهره جستن از نظر چندین متخصص در حوزه صرف، در جداولی مجزا، انجام و فراوانی آن‌‌ها تعیین گشت. طبقه بندی معنایی به تفکیکِ جمع، تکرار، کودک، گسترش/ پراکندگی، شدت، تداوم، دلبستگی،کوچک، ناهمگونی، آشفتگی، کمال/تمامیت، تحقیر و تضعیف به‌علاوه مفاهیم پرکاربرد دیگری که در ارتباط با دوگان‌ساخت‌‌های گویش مذکور هستند، شامل؛ کاهش، افزایش، توزیع و طبقه‌‌بندی صوری به تبعیت از تقسیم بندی شقاقی از فرایند تکرار، به تفکیک دوگان‌‌سازی کامل و دو‌‌گان‌‌سازی ناقص و انواع آنها شامل دوگان‌‌سازی کامل محض و دوگان‌‌سازی کامل افزوده و سپس دو‌‌گان‌‌سازی ناقص پیشوندی و دو‌‌گان‌‌سازی ناقص پسوندی صورت گرفته است. درپایان، اطلاعات جمع‌‌آوری‌‌شده، مورد تجزیه و تحلیل دقیق واقع گردیده است تا بدین ترتیب موضوع دوگان‌‌ساخت در گویش لری دهلرانی به‌‌عنوان یکی از گویش‌‌های جنوب غرب ایران بر مبنای نظریه تصویر‌‌گونگی مورد بررسی واقع گردد. نتایج بررسی‌‌ها نشان داد که در گویش لری دهلرانی به استثنای مفهوم جمع، انواع دوگان‌‌ساخت وجود دارد و دوگان‌‌ساخت‌‌ها، ساخت‌‌هایی تصویرگونه‌‌اند ولی میزان فراوانی انواع دوگان‌‌ساخت در این گویش یکسان نمی‌‌باشند.