یکی از مهمترین راهکارهای زراعی برای افزایش تنوع در بومنظامهای کشاورزی کشت گیاهان مختلف زراعی در قالب سیستمهای مناسب مخلوط میباشد. آزمایش به صورت کرتهای خرد شده در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1394 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام انجام شد. فاکتور اصلی شامل کاربرد کود دامی در دو سطح ( 0 و 10 تن در هکتار) در کرتهای اصلی و الگوی کشت مخلوط به عنوان عامل فرعی در پنج سطح (کشت خالص لوبیا ( 100 لوبیا)، کشت خالص ارزن ( 100 ارزن)، کشت مخلوط جایگزینی ( 50 لوبیا: 50 ارزن)، کشت مخلوط افزایشی لوبیا 100 لوبیا: 40 ارزن) و کشت مخلوط افزایشی ارزن ( 40 لوبیا: 100 ارزن) در کرتهای فرعی، قرار گرفت. نتایج نشان داد که ) بیشترین عملکرد بیولوژیک و دانه لوبیا در کشت خالص به ترتیب با 5123 و 2085 کیلوگرم در هکتار حاصل شد. بیشترین عملکرد دانه ارزن 1442 کیلوگرم در هکتار در کشت خالص و با کاربرد کود دامی به دست آمد.
