منابع طبیعی تجدید شونده از مهمترین و در عین حال از گران بهاترین سرمایههای طبیعی محسوب میشوند و نقش بسیار ارزندهای در تولید فرآوردههای مختلف اعم از غذایی، دارویی و صنعتی دارند و بهعنوان بستر حیات بشر و توسعه پایدار اقتصادی محسوب میشوند . با توجه به افزایش جمعیت و به همراه آن افزایش آلودگیهای زیست محیطی و تخریب محیط زیست و منابع طبیعی، موضوع انقراض گونهها به نحو مخاطره آمیزی به عنوان تهدیدی بزرگ برای تمدن بشری محسوب میشود. بر این اساس، این مطالعه با هدف ارزیابی تغییرات زمانی و مکانی تنوع گونههای زراعی آبی و شناخت عوامل مؤثر بر آن در بوم نظامهای استان ایلام در بازه زمانی 1333 تا 1333 صورت پذیرفت. این مطالعه با هدف ارزیابی تغییرات زمانی و مکانی تنوع گونه- های زراعی آبی و شناخت عوامل مؤثر بر آن در بوم نظامهای استان ایلام در بازه زمانی 1333 تا 1333 صورت پذیرفت. ارزیابی تغییرات مکانی تنوع زیستی گونههای زراعی آبی در سامانههای کشاورزی شهرستانهای استان ایلام نشان داد، کدام یک از شهرستانهای استان از سطح تنوع بالاتر و کدام یک از سطح تنوع پایینتری برخوردارند. همچنین مشخص شد روند کاهش تنوع زیستی در شهرستانهای مختلف استان در چه شرایطی میباشد تا در نهایت بتوان با شناخت مناطق بحرانی و همچنین عوامل مؤثر بر این کاهش، اقدامات پیشگیرانه لازم را انجام داد. در واقع درک مزایای تنوع زیستی و الگوهای پراکنش گیاهان زراعی میتواند در سیاست گذاری- های مرتبط با اهداف کشاورزی پایدار مفید باشد. نتایج این مطالعه نشان دهنده روند افزایشی تنوع زیستی کشاورزی آبی در برخی شهرستانهای استان )ایلام، دهلران و ملکشاهی( میباشد. همچنین بر اساس نتایج این بررسی روند تغییرات تنوع در بوم نظامهای آبی استان در دوره 7 در / زمانی مورد مطالعه افزایشی میباشد و با آهنگ سال در حال افزایش است لذا از این نظر استان ایلام در وضعیت مطلوبی قرار دارد. همچنین در این پژوهش مشخص شد که میان بهره برداران غیر ساکن و تنوع رابطه معکوس و منفی وجود دارد.