هدف این مقاله کشف و شناسایی دلالتهای معنایی گردشگری مذهبی بر اساس تجربهی بازدیدکنندگان از اماکن مذهبی شهرستان دهلران در استان ایلام است. پارادایم تحقیق، کیفی و روش انجام آن پدیدارشناسی تفسیری است. جامعهی هدف تحقیق شامل کلیهی بازدیدکنندگان اماکن مذهبی شهرستان دهلران در سال 1401 است. برای انتخاب مشارکتکنندگان در تحقیق با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند و بنا به معیار بسندگی با 24 نفر از آنان مصاحبه شدهاست. ابزار گردآوری دادهها مصاحبهی عمیق و روش تحلیل دادهها روش تحلیل مضمون (تماتیک) بوده است. در خلال کدگذاری دادهها و جستجوی الگوها، مضامین تجربهی معنوی، آرامش و سبکباری، بازکاوی معنای زندگی، بهگشتی روابط، ارتقای سرمایه اجتماعی، افق گشایی فرهنگی و تقویت باورهای دینی به دست آمد. نتایج حاکی از وجود تجربهی معنوی به عنوان یک دلالت معنایی مهم در بین گردشگران مورد مطالعه است. سفر زیارتی، محصول برهمکنش پیچیدهای بین شرایط ساختاری، عادتواره و کنش انتخاب هدف، مکان و کنش گردشگر است که خود را در انتخاب مکانهای مقدس در محلهای خاصی نشان میدهند. مشارکتکنندگان در تحقیق علاوه بر جنبههای زیارتی سفر از گذران فراغت، طبیعتگردی و تفریح هم غافل نبودهاند. به عبارتی این گردشگران را میتوان ذیل زائر – گردشگر دستهبندی نمود که در این سفر بین عنصر معنوی گردشگری و بعد مادی آن پیوند زده و طیف وسیعی از ملزومات سفر را برای خود در نظر میگیرد.
