کنشگری اقتصادی مبتنی بر قاچاق کالای شوتی در دههی اخیر به یکی از موضوعات مسئلهمند در ایران تبدیل شدهاست. از اینرو هدف پژوهش حاضر شناخت دلایل و بسترهای بروز و تداوم این پدیده از منظر کنشگران موسوم به شوتی و پیامدهای آن در زندگی آنان است. به همین منظور این پژوهش با استفاده از روش نظریهی زمینهای انجام شدهاست. جامعهی هدف آن، کنشگران موسوم به شوتی ساکن شهر پلدختر در استان لرستان است که حداقل سه سال سابقهی مبادرت به قاچاق کالای شوتی داشته و در زمان تحقیق به این کار اشتغال داشتهاند. نمونهی تحقیق شامل 12 نفر است که با استفاده از روش نمونهگیری گلولهبرفی و بر اساس معیار اشباع نظری برگزیده شدهاند. دادههای تحقیق با استفاده از تکنیک مصاحبهی نیمهساختاریافته گردآوری شده و تحلیل دادهها از طریق کدگذاری مطابق با روش استراوس و کوربین انجام گرفته است. یافتههای تحقیق مشتمل است بر شرایط علی: دشوارزیستی، ناامنی شغلی و در تکاپوی معاش بودن؛ شرایط زمینهای: ساختاریشدن قاچاق، توسعهنیافتگی اقتصادی و عرفیشدن قاچاق؛ و شرایط مداخلهگری همچون شبکهی تسهیلگر و فایدهمندی شوتی است که قاچاقچیان کالای شوتی با اتخاذ راهبردهایی نظیر سازماندهی گروهی، قانونشکنی، مشارکت ناهمتراز بدان مبادرت نموده و با پیامدهایی همچون نابسامانشدگی خانواده، در کرانهی خطر زیستن و تجربه طرد اجتماعی در زندگی آنان همراه بوده است. بهطور کلی میتوان گفت که این گونهی کنشگری اقتصادی دال بر گرهخوردگی معیشت بخشی از نیروی کار کشور با قاچاق خرد کالاست.
