دین و دین داری یکی از مباحث مهم حوزه جامعه شناسی دین است. امروزه تکثر خوانشهای دینی که در سنخهای مختلف دینداری نمود یافته است پژوهشگران را به سمت مطالعات اجتماعی این تنوعات گسیل نموده است. خلاء مطالعۀ ای از نوع فراترکیب (متاسنتز) در ساخت سنخهای دینداری سبب شده تا تصویری کامل و منسجم از این تنوعات ارائه نگردد و این مطالعه در راستای تحقق هدف یاد شده انجام پذیرفته است. پس از انجام مطالعات اکتشافی و رصد پژوهشهای انجام شده، با توجه به اهداف تحقیق و کلیدواژههای مورد نظر طی فرایند غربالگری و با پیروی از شاخصهای معیار CASP تعداد 26 منبع اعم از مقاله، پایان نامه و رساله انتخاب شدند و فرایند علمی کدگذاری برای دستهبندی گونههای دینداری انجام پذیرفت ضریب کاپای به دست آمده در این پژوهش 812/0 بوده که بیانگر توافق بالای کد گذاران و پایایی مطلوب فرایند کدگذاری میباشد.نتایج حاصل ازتحلیل منابع انتخاب شده،نشاندهنده ی وجود سنخهای متنوع دینداری درجامعهی ایران است که درقالب طیفی ازدینداری سنتی تا دینپرهیزی دستهبندی شدهاند. ازجمله مهمترین این سنخهامیتوان به دینداری سنتی،رسمی،مناسکگرا،اخلاقمحور،شخصی،عرفی،گزینشی،فصلی واقتضایی اشاره کرد. همچنین،دوگفتمان عمدهی دینداری،شامل گفتمان دینداری جمعی وگفتمان دینداری انتقادی (بازاندیشانه) نیزازدل مطالعات تحلیلشده به دست آمده است. یافتههای این تحقیق میتوانند درراستای سیاستگذاریهای فرهنگی ودینی،همچنین درتوسعهی قلمرونظری جامعهشناسی دین درایران مورداستفاده قرارگیرند. این پژوهش باشناسایی شکافهای مفهومی وروششناختی موجود درحوزهی مطالعات دینداری،زمینه را برای تحقیقات آتی دراین عرصه فراهم میسازد.
