امروزه به دلیل تأثیر مثبت کودهای ازته بر رشد، عملکرد و کیفیت محصولات کشاورزی، مصرف بیرویه کودها افزایش یافته است. بهمنظور بررسی اثرات نوع و مقادیر مختلف کود نیتروژن بر برخی صفات فیزیولوژیکی گیاه دارویی شنبلیله (Trigonella foenum- graecum L.) آزمایشی بهصورت طرح بلوکهای کامل تصادفی با چهار تکرار طی تابستان 1394 در مزرعه تحقیقاتی گروه باغبانی دانشگاه ایلام انجام شد. تیمارها شامل کود اوره و نیترات کلسیم هر کدام در چهار سطح صفر، 25، 50 و 100 کیلوگرم در هکتار و آمینواسید با چهار غلظت صفر، 1، 2 و 4 گرم در لیتر بودند. نتایج نشان داد که نوع و مقادیر مختلف ازت تأثیر معنیداری بر کلیه صفات مورد مطالعه داشت. بیشترین محتوی رنگیزها (کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل و کارتنوئید)، پروتئین و اسانس برگ از تیمار چهار گرم در لیتر آمینواسید، بیشترین محتوای فیبر برگ از تیمار 100 کیلوگرم در هکتار نیترات کلسیم و بیشترین محتوای کربوهیدرات برگ از گیاهان شاهد به دست آمد. همچنین، با افزایش مقدار ازت مصرفی از هر سه منبع، محتوای کربوهیدراتها کاهش یافت. نتایج این تحقیق نشان داد که کاربرد نوع و مقادیر مختلف کودهای ازته (بخصوص آمینو اسید) در بهبود صفات فیزیولوژیکی شنبلیله تأثیر مثبتی داشته و میتوان مصرف ازت را در راستای افزایش کیفیت این سبزی و گیاه دارویی توصیه نمود.
