زهرا طهماسبی

کنه‌ی تارتن دولکه‌ای Tetranychus urticae Koch بعنوان یکی از مهم‌ترین آفات مزارع لوبیا در بسیاری از مناطق ایران و جهان خسارت های زیادی به این محصول وارد می‌کند. ژنوتیپ‌های لوبیا سیاه Phaseolus vulgarisL. مقاومت بالایی به آفات و بیماری‌های مهم آنها دارند. گیاهان علاوه بر دفاع مستقیم در برابر آفات، به طور غیرمستقیم با جلب دشمنان طبیعی گیاهخواران از خود دفاع می‌کنند. با توجه به اینکه تاکنون دفاع مستقیم و غیرمستقیم ژنوتیپ‌های لوبیای سیاه در برابر کنه‌ی تارتن دولکه‌ای مطالعه نشده است، در این تحقیق ابتدا در گلخانه مقاومت شش ژنوتیپ لوبیا سیاه به کنه‌ی تارتن دولکه‌ای بررسی شد، سپس میزان جلب کنه‌ی شکارگر Phytoseiulus persimilis Athias-Henriot در ژنوتیپ‌های لوبیا سیاه با کمک آزمون بوسنجی بررسی شد. نتایج آزمایش‌های گلخانه‌ای نشان داد که کلیه ژنوتیپ‌های لوبیا سیاه بررسی شده در این تحقیق به کنه‌ی تارتن دولکه‌ای مقاوم بودند. نتایج بوسنجی نیز حاکی از آن بود که دو ژنوتیپ لوبیای سیاه (1157KS و 1179KS) علاوه بر آنکه مقاومت بالایی به کنه‌ی تارتن دولکه‌ای داشتند، کنه‌ی شکارگر را هم بهتر از بقیه ژنوتیپ‌ها جلب نمودند، ولی این امر در همه ژنوتیپ‌های لوبیا سیاه مشاهده نشد. بنابراین می‌توان ژنوتیپ‌های کم‌تر خسارت دیده 1157KS و 1179KS را با کنه‌ی شکارگر تلفیق کرد و از آنها در برنامه های کنترل تلفیقی با آفت استفاده نمود.