به منظور بررسی اثرات بیوچار و قارچ میکوریزا بر کاهش تنش آبی در گیاه ذرت، آزمایشی بهصورت کرتهای دو بار خردشده در قالب بلوکهای کامل تصادفی و با سه تکرار در سال زراعی 94 95 در مرکز تحقیقات کشاورزی استان مرکزی اجرا شد. فاکتور اصلی شامل و سطح آبیاری (تنش و آبیاری نرمال)، فاکتور فرعی شامل چهار سطح میزان استفاده از بیوچار (صفر (شاهد)، 7، 14 و 21 تن در هکتار) و فاکتور فرعی فرعی شامل دو سطح قارچ میکوریزا (بدون قارچ و کاربرد قارچ میکوریزا) بود. نتایج نشان داد تنش آب روی صفات تعداد دانه در ردیف، وزن هزار دانه و محتوای کلروفیل a اثر معنیداری داشت و با اعمال تنش این صفات کاهش یافتند. کاربرد بیوچار روی صفات وزن هزار دانه و محتوای کلروفیل a و b اثر معنیداری نداشت اما بر سایر صفات اثر معنیدار داشت و در سطح کاربرد 14 تن در هکتار بیوچار موجب افزایش 31/1 تن در هکتار عملکرد دانه در مقایسه با شاهد شد. کاربرد قارچ میکوریزا اثر معنیداری بر صفات تعداد دانه در ردیف، وزن هزار دانه، عملکرد نهایی دانه و شاخص برداشت داشت و موجب افزایش 8/3، 9/3، 7 و 8/11 درصدی آنها به ترتیب شد. اثرات متقابل دوگانه تنش و بیوچار تنها روی صفات تعداد دانه در بلال و وزن هزار دانه معنیدار بود و در حالت تنش و کاربرد سطح 7 تن در هکتار بیوچار موجب افزایش 8/10 درصدی وزن هزار دانه نسبت به شاهد شد. همچنین اثرات متقابل دوگانه تنش و قارچ بر صفات تعداد دانه در ردیف، تعداد دانه در بلال، عملکرد نهایی دانه و شاخص برداشت اثر معنیدار داشته است و اثر متقابل بیوچار و قارچ تنها روی صفت تعداد ردیف در بلال اثر معنیدار داشت؛ و در آخر اثر متقابل سهگانه تنش، بیوچار و قارچ روی صفات تعداد دانه در بلال، وزن هزار دانه و عملکرد دانه اثر معنیدار داشت. درنهایت مشخص گردید کاربرد سطح 14 تن در هکتار بیوچار بیشترین تأثیر را بر اکثر صفات مورد آزمایش (تعداد ردیف در بلال، تعداد دانه در ردیف، تعداد دانه در بلال، عملکرد نهایی دانه و شاخص برداشت) داشته است. در همین مورد، در حالت تنش، بیشترین مقدار عملکرد نهایی دانه با میانگین 87/13 تن در هکتار با کاربرد سطح 14 تن در هکتار بیوچار و عدم کاربرد قارچ مشاهده شد که این میزان اختلاف معنیداری باحالت آبیاری نرمال نداشت.
