برای تعیین تنوع ژنتیکی عملکرد، اجزای عملکرد و صفات مورفولوژیکی، درک روابط بین این صفات در عدس و شناسایی ژنوتیپ با عملکرد بالا در ایلام، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار و 18 ژنوتیپ عدس در سال زراعی 98-1397 اجرا گردید. صفات مورد بررسی در این آزمایش تعداد برگ در بوته، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، تعداد دانه در بوته، تعداد گل در بوته، تعداد شاخه فرعی، ارتفاع گیاه، روز تا گلدهی، روز تا رسیدگی، وزن صد دانه و عملکرد گیاه بود. نتایج نشان داد تنوع ژنتیکی قابلتوجهی برای صفات وزن صد دانه، عملکرد دانه، تعداد برگ در بوته، تعداد گل در بوته، ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی و روز تا رسیدگی وجود داشت. ژنوتیپ Flip 2010-90L با میانگین 1432 گرم بر مترمربع دارای بیشترین عملکرد دانه بود. صفات وزن صد دانه و تعداد غلاف در بوته دارای بیشترین همبستگی با عملکرد دانه بودند. تجزیه خوشهای ژنوتیپها را به پنج گروه تقسیم کرد. در تجزیه به مؤلفههای اصلی چهار مؤلفه دارای مقادیر ویژه بیش از یک بودند و 9/69 درصد از واریانس کل را توجیه کردند. همچنین در تجزیه به عاملها صفات مثبت عامل اول شامل تعداد دانه در غلاف، تعداد دانه در بوته، ارتفاع بوته، وزن صد دانه، عملکرد دانه و صفات مثبت عامل دوم شامل تعداد دانه در غلاف، تعداد برگ در بوته، تعداد دانه در بوته، ارتفاع بوته و تعداد شاخه فرعی است. از اطلاعات بدست آمده میتواند در جهت اصلاح عملکرد عدس استفاده گردد.
