مقاله حاضر به بررسی فرایند کشش جبرانی واکه در گونههای کردی ایلامی با تکیه بر تحلیل مورایی میپردازد. در نظریه مورایی، این فرایند به دلیل حذ واحدی از لایه واجی و آزاد ماندن مورای آن در لایه مورایی صورت میگیرد. کشش جبرانی در این گونهها تنها همخوانهای مورایی هستند /h/.//.// به دلیل حذ همخوان ر میدهد و همخوانهای که در پی حذ آنها کشش واکه اتفاق میافتد. بدین منظور، بیست گویشور انتخاب شده و از طریقِ پرسشنامه با آنها مصاحبه به عمل آمده است. بهعلاوه، نگارنده نیز خود گویشورِ گونه کردیِ فیلی و آشنا به سایر گونههاست. بر این اساس، پژوهش حاضر در مجموع ششصد داده را مورد بررسی قرار داده است که با توجه به محدودیت حجم مقاله دادههای بارز را به عنوان نمونه ارائه کرده است. دادههای مورد بررسی بر مبنای الفبای آوانگار بین المللی آوانویسی شده اند. رو مورد استفاده در این پژوهش توصیفی تحلیلی است. برخی از مهمترین دستاوردهای پژوهش عبارتند از: 9. انگیزه اصلی فرایند کششجبرانی حفی وزن مورایی کلمه است که تحلیل خطی در نشان دادن آن ناتوان عملکرده و در تحلیل غیرخطی مورایی، این لایهها به خوبی نشان داده شدهاند. بنابراین، میتوان گفت نظریه مورایی از کارایی کافی برای توصیف فرایند کشش جبرانی در دادههای کردی ایلامی حامل وزن هجایی هستند که حذ /h/، /φ/ ، /x/ برخوردار است؛ 5. تنها سه همخوان آنها منجر به کشش جبرانی واکه میشود؛ 8. هجاهای گونه های کردی ایلامی حداکثر می- توانند سه مورایی باشند. 2. در گونههای کردی ایلامی، حذ همخوانهای مورایی بعد از واکه های کشیده سبب تغییر ماهیت واکه میشود.
