بر پایۀ نظریۀ استعارههای مفهومی لیکاف و جانسون (1999)، افراد زمان را از طریق حرکت در مکان استعارهسازی میکنند، زیرا زمان یک توانمندی یا مفهوم ذهنی است که افراد آن را از طریق تجربیات ملموس و قابل درک، مانند مکان و رویدادهای حرکتی، درک میکنند. اهداف پژوهش حاضر بررسی و مقایسه نقش وضعیت بینایی و تأثیر جنسیت در درک استعاریِ مفهوم زمان در آزمودنیهای پژوهش بودهاند. با استفاده از آزمون عبارات اشاری، 203 حرکت استعاریِ جهتی برای اشاره به سه زمان گذشته، حال و آینده از حرکات اشاری 29 آزمودنی که به دو زبان کردی ایلامی و فارسی مسلط بودند، در سه گروه کودک بینا، چشمبسته بینا و نابینای مادرزاد در ردۀ سنی 6-9 سال گردآوری و تحلیل شدند. از این تعداد، در مجموع 191 حرکت، درست در نظر گرفته شدند. یافتهها نشان دادند که وضعیت بینایی بر درک استعاری افراد از زمان بر اساس مکان تأثیرگذار است، زیرا آزمودنیهای نابینا، برخلاف بینایان، که اغلب زمان حال را با اشاره به جهت پایین نشان میدادند، الگوی جهتی متغیری را برای اشاره به زمان حال بهکار میبردند. علاوهبر آن، بینایان برای نمایش زمان آینده به جهت جلو اشاره میکردند، درحالیکه نابینایان از هر دو جهت جلو و راست برای نمایش این زمان استفاده مینمودند. همچنین، سرعت عمل یکسان آزمودنیهای مذکر و مؤنث در خردهآزمونهای عبارات اشاری مکانی و زمانی نشان داد که جنسیت تأثیر معنیداری بر سرعت عملکرد آنان نداشته است (05/0
